Kan het wel samen?

[Maarten]

Samenwerken, het samen doen, zegt het nieuwe kabinet. Sámen moeten we ons inspannen voor een betere samenleving. Samen, dat betekent dat niet alleen van de overheid inspanning wordt verwacht, maar ook van onder meer de burger.
Maar zit de gemiddelde burger wel te wachten op deze verantwoordelijkheid? Wenst de gemiddelde burger er wel samen aan te werken, er samen wat aan te doen?
Verondersteld wordt dat de gemiddelde burger allround kundig is. De gemiddelde burger moet een consumerende, een participerende én een administrerende burger zijn. Maar is hij dat wel? Of nog beter: kan hij dat wel zijn?
Allereerst privatisering: kan de gemiddelde burger wel als consument optreden? Benut hij wel echt de ‘markt’ van energie, telecommunicatie of zorg?
Ten tweede actieve participatie: kan de gemiddelde burger wel meedoen in de gemeenschap? Heeft hij wel de competenties om deel te nemen aan een politieke discussie, om zich te bewegen in een breed veld van instituties en verbanden, of om een zorgvuldige afweging te maken bij een besluitvormingsproces?
En ten slotte administratie: kan de gemiddelde burger wel omgaan met de keur aan regels? Begrijpt hij de arbeids- en premiekortingen, de huur- en zorgtoeslagen of de spaarloon- en levensloopregelingen?
De gemiddelde burger niet. De gemiddelde burger is niet in staat om op te treden als consument, participant en administrateur. De gemiddelde burger roeit niet mee.
Omdat we willen dit wel, twee opties: óf de gemiddelde burger verbetert, óf de overheid past zijn merites aan.
Eerder is hoofdzakelijk uitgegaan van de eerste. De gemiddelde burger zal door scholing en voorlichting gaan optreden als consument, participant en administrateur.
Maar wat blijkt? De gemiddelde burger verbetert niet. Alleen de toch al actieve hoger opgeleiden doen meer mee. En de teleurgestelde gemiddelde burger klaagt. Terecht.
We moeten niet naar de burger kijken. De uitdaging ligt bij de overheid. Zij moet haar verantwoordelijkheid breder zoeken en die taken professioneel uitvoeren – waarbij professionaliteit niet betekent dat ze zich onbegrijpelijk voor de gemiddelde burger verantwoordt.
De gemiddelde burger zit niet te wachten op eindeloze keuzevrijheid en eigen verantwoordelijkheid. Hij wil gewoon een overheid die op ‘m past en ook wat voor ‘m zorgt.

Maarten Sinnema, april 2007
_________________
Kijk ook eens op:
www.MaartenSinnema.nl